{"id":94,"date":"2017-12-14T12:00:00","date_gmt":"2017-12-14T11:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.twojesoczewki.com\/blog\/2014\/05\/01\/witaminy-dla-oczu\/"},"modified":"2021-02-25T08:18:21","modified_gmt":"2021-02-25T07:18:21","slug":"witaminy-dla-zdrowych-oczu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.twojesoczewki.com\/blog\/witaminy-dla-zdrowych-oczu\/","title":{"rendered":"Witaminy dla zdrowych oczu"},"content":{"rendered":"

Dlaczego Nasze oczy potrzebuj\u0105 wolnego? Jak je chroni\u0107 przed procesami starzenia?<\/h1>\n

D\u0142ugotrwa\u0142a koncentracja wzroku- praca przy komputerze, cz\u0119ste ogl\u0105danie telewizji, prowadzenie samochodu czyli czynno\u015bci, kt\u00f3re w obecnych czasach wykonywane s\u0105 nagminnie maj\u0105 znacz\u0105cy wp\u0142yw na pogorszenie si\u0119 wzroku. Nale\u017cy robi\u0107 co tylko mo\u017cliwe aby ochroni\u0107 oczy przed procesami starzenia. Mo\u017ce w tym pom\u00f3c odpowiednia dieta bogata w witaminy i antyoksydanty.<\/p>\n

Antyoksydanty<\/strong><\/h2>\n

Antyoksydanty (przeciwutleniacze) to zwi\u0105zki chemiczne zaspokajaj\u0105ce tendencj\u0119 wolnych rodnik\u00f3w do atakowania kom\u00f3rek organizmu. Dzia\u0142anie antyutleniaj\u0105ce (antyoksydacyjne) zapobiega uszkodzeniu kom\u00f3rek przez wolne rodniki (utleniacze, \u0142ac. oksydanty- cz\u0105steczki o du\u017cym \u0142adunku energii posiadaj\u0105ce wolny elektron, kt\u00f3ry albo chce zwi\u0105za\u0107 si\u0119 z inn\u0105 cz\u0105steczk\u0105 albo odda\u0107 \u00f3w wolny elektron). Oksydanty atakuj\u0105 g\u0142\u00f3wnie bia\u0142ka, fosfolipidy, kwasy nukleinowe DNA i nienasycone kwasy t\u0142uszczowe wchodz\u0105ce w sk\u0142ad b\u0142on kom\u00f3rkowych.<\/p>\n

Uszkodzenia wynikaj\u0105 z gwa\u0142townego oddawania energii przez utleniacze. Rodniki mog\u0105 uszkodzi\u0107 wiele struktur oka np. rog\u00f3wk\u0119, soczewk\u0119, siatk\u00f3wk\u0119. Szkodliwe dzia\u0142anie wolnych rodnik\u00f3w mo\u017ce powodowa\u0107 stany zapalne w wyniku uszkodzenia delikatnych naczy\u0144 w\u0142osowatych w oczach, a u noworodk\u00f3w, gdzie nie ma jeszcze wytworzonej os\u0142ony antyoksydacyjnej\u2013 retinopati\u0119 wcze\u015bniacz\u0105.<\/p>\n

U os\u00f3b po pi\u0119\u0107dziesi\u0105tym roku \u017cycia nast\u0119puje zaburzenie wch\u0142aniania antyoksydant\u00f3w z diety, zaburzona jest te\u017c regeneracja enzym\u00f3w antyoksydacyjnych, to mo\u017ce powodowa\u0107 przeci\u0105\u017cenie wolnymi rodnikami, tym samym doprowadzi\u0107 np. do chor\u00f3b siatk\u00f3wki i plamki \u017c\u00f3\u0142tej.<\/p>\n

Antyoksydanty mo\u017cemy podzieli\u0107 na fizjologiczne, kt\u00f3re organizm sam wytwarza i reguluje w procesie metabolizmu oraz substancje i zwi\u0105zki np. witaminy, kt\u00f3re czerpane s\u0105 z po\u017cywienia. Do najwa\u017cniejszych substancji przeciwutleniaj\u0105cych pochodzenia ro\u015blinnego zalicza si\u0119 kwas askorbinowy (witamina C), karotenoidy (prowitamina A), tokoferol (witamina E), flawonoidy, antocyjany, terpeny i kwasy fenolowe. Przeciwutleniacze wyst\u0119puj\u0105 m.in. w owocach i warzywach.<\/p>\n

Kr\u00f3lowa \u2013 czarna jagoda<\/strong><\/h2>\n

Czarna jagoda jest uznanym \u015brodkiem pozwalaj\u0105cym utrzyma\u0107 zdrowy wzrok. Zapisy o jej w\u0142a\u015bciwo\u015bciach leczniczych odnajdujemy ju\u017c w XVI wieku. Z jej owoc\u00f3w i li\u015bci zosta\u0142o wyodr\u0119bnionych dot\u0105d najwi\u0119cej leczniczych zwi\u0105zk\u00f3w chroni\u0105cych oczy przed szkodliwym dzia\u0142aniem wolnych rodnik\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie warto\u015bciowe dla oczu s\u0105 polifenole\/antocyjany (barwniki nadaj\u0105ce owocom kolor) oraz glikozydy flawonolowe.<\/p>\n

Antocyjany z czarnej jagody s\u0105 szczeg\u00f3lnie cenne, gdy\u017c regeneruj\u0105 pewne enzymy uszkadzane przez wolne rodniki. Skutecznie neutralizuj\u0105 nadmiar uszkadzaj\u0105cych oko rodnik\u00f3w. Substancje czynne z czarnej jagody maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142anie przeciwzapalne i bakteriostatyczne. Bor\u00f3wka wzmacnia te\u017c kolagen (bia\u0142ko stanowi\u0105ce podstaw\u0119 zdrowej tkanki \u0142\u0105cznej), poprawia kr\u0105\u017cenie krwi, dlatego mo\u017ce by\u0107 stosowana zapobiegawczo i\u00a0leczniczo przeciw jaskrze. Czarna jagoda mo\u017ce mie\u0107 te\u017c dobroczynne znaczenie dla plamki \u017c\u00f3\u0142tej, tak wa\u017cnej dla dobrego widzenia oraz pomaga\u0107 siatk\u00f3wce przystosowa\u0107 si\u0119 do widzenia w ciemno\u015bci poniewa\u017c przyspiesza regeneracj\u0119 \u015bwiat\u0142oczu\u0142ego barwnika wzrokowego odpowiedzialnego m.in. za widzenie o zmierzchu- rodopsyny.<\/p>\n

Aronia <\/strong><\/h2>\n

Owoce aronii<\/a> s\u0105 bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em zwi\u0105zk\u00f3w biologicznie czynnych, w tym antocyjan\u00f3w (ciemnych barwnik\u00f3w) maj\u0105cych w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwutleniaj\u0105ce, a w konsekwencji hamuj\u0105cych procesy starzenia oraz zapobiegaj\u0105cych chorobom nowotworowym. Owoce aronii uwalniaj\u0105 organizm z toksyn, obni\u017caj\u0105 ci\u015bnienie krwi, wzmacniaj\u0105 \u015bciany naczy\u0144 krwiono\u015bnych, w tym tak\u017ce naczy\u0144 w\u0142osowatych siatk\u00f3wki. Aronia jako bogate \u017ar\u00f3d\u0142o antyoksydant\u00f3w stosowana jest tak\u017ce w profilaktyce za\u0107my, jaskry oraz barwnikowego zwyrodnienia siatk\u00f3wki. Spo\u017cywanie przetwor\u00f3w z aronii \u0142agodzi r\u00f3wnie\u017c skutki szkodliwego promieniowania. Antocyjany aroniowe przyspieszaj\u0105 regeneracj\u0119 rodopsyny.Owoce aronii trudno je\u015b\u0107 na surowo poniewa\u017c s\u0105 ma\u0142o soczyste i cierpkie. Doskonale natomiast nadaj\u0105 na przetwory (galaretki, d\u017cemy, soki), do kandyzowania albo suszenia.<\/p>\n

Witamina A<\/strong><\/h2>\n

Ze wzgl\u0119du na silne w\u0142a\u015bciwo\u015bci przeciwutleniaj\u0105ce korzystny wp\u0142yw na wzrok ma tak\u017ce witamina A. Znajdziemy j\u0105 np. we wszystkich pomara\u0144czowych warzywach, w szpinaku, broku\u0142ach, kapu\u015bcie, pomidorach, li\u015bciach buraka, rzepie, szczawiu, rze\u017cusze, pietruszce, dyni, jarz\u0119binie, tranie, serach, w\u0105trobie, nerkach, ma\u015ble i\u00a0\u015bmietanie. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce wch\u0142ania si\u0119 ona lepiej, gdy spo\u017cywamy j\u0105 z t\u0142uszczem ro\u015blinnym. Niewielka jego ilo\u015b\u0107 (2-3 krople) dodana do da\u0144 warzywnych czy soku, zupe\u0142nie wystarcza, aby poprawi\u0107 jej przyswajanie.<\/p>\n

Witamina A jest niezb\u0119dna dla prawid\u0142owego funkcjonowania fotoreceptor\u00f3w (pr\u0119cik\u00f3w i czopk\u00f3w) siatk\u00f3wki i\u00a0do syntezy rodopsyny. Jest tak\u017ce niezb\u0119dna do odbudowy i funkcjonowania tkanki nab\u0142onkowej, gwarantuj\u0105cej dobre widzenie. Niedob\u00f3r witaminy A wyst\u0119puje w tzw. kurzej \u015blepocie.<\/p>\n

Witaminy grupy B<\/strong><\/h2>\n

Witaminy z grupy B s\u0105 niezb\u0119dne do prawid\u0142owego funkcjonowania nerw\u00f3w, ich niedob\u00f3r mo\u017ce np. doprowadzi\u0107 do zaburze\u0144 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0w pracy nerwu wzrokowego. Witaminy z grupy B s\u0105 te\u017c wa\u017cne dla utrzymania fizjologicznych funkcji wzroku i ochrony przed zmianami chorobowymi w strukturach oka. Ich zmniejszone wytwarzanie lub niska poda\u017c z po\u017cywieniem mog\u0105 przyczyni\u0107 si\u0119 do r\u00f3\u017cnych zmian chorobowych oka.<\/p>\n

Witamina B1<\/strong> (tiamina) jest sk\u0142adnikiem niekt\u00f3rych enzym\u00f3w i bierze udzia\u0142 w metabolizmie w\u0119glowodan\u00f3w i\u00a0kwas\u00f3w t\u0142uszczowych. Reguluje funkcjonowanie nerwu wzrokowego. Objawem niedoboru witaminy B1 mo\u017ce by\u0107 os\u0142abienie kurczliwo\u015bci mi\u0119\u015bni oraz b\u00f3l oczu. W naszym kraju g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em witaminy B1 s\u0105: ro\u015bliny str\u0105czkowe – groch, fasola, produkty zbo\u017cowe, mi\u0119so, w\u0119dliny (szczeg\u00f3lnie wieprzowina).<\/p>\n

Witamina B2<\/strong> (ryboflawina) jest w mleku, dro\u017cd\u017cach, w\u0105trobie, sercu, rybach, jajach, serach bia\u0142ych, m\u0105ce \u017cytniej pe\u0142noziarnistej, rzepie, soi. Odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w fizjologii tkanek pozbawionych unaczynienia, takich jak: rog\u00f3wka, soczewka, szklista i plamka \u017c\u00f3\u0142ta. Niedob\u00f3r witaminy B2 objawia si\u0119 sw\u0119dzeniem i pieczeniem oczu, nadwra\u017cliwo\u015bci\u0105 na jasne \u015bwiat\u0142o oraz zwyrodnieniem rog\u00f3wki. Za\u017cywanie witaminy B2 jest zalecane w\u00a0pocz\u0105tkowym okresie za\u0107my oraz w zapaleniu spoj\u00f3wek.<\/p>\n

Witamina B3<\/strong> (PP; niacyna) wp\u0142ywa na regeneracj\u0119 rodopsyny oraz poprawia ukrwienie oka. Jest np. w fasoli, grochu, otr\u0119bach, dro\u017cd\u017cach, w\u0105trobie, serze, jajkach, mleku i rybach. Niedob\u00f3r witaminy B6 (pirydoksyna) mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 zapalenia nerwu wzrokowego. Zawieraj\u0105 j\u0105 np. dro\u017cd\u017ce piwne, suszone warzywa, produkty zbo\u017cowe, ryby, mi\u0119so, jaja, ziemniaki, kapusta, marchewka, ziarna fasoli, groch suchy.<\/p>\n

Witamina B12<\/strong> (cyjanokobalamina) jest niezb\u0119dna do syntezy bia\u0142ek odpowiedzialnych za utrzymanie prawid\u0142owej funkcji narz\u0105du wzroku. Poda\u017c tej witaminy jest szczeg\u00f3lnie istotna u os\u00f3b starszych ze wzgl\u0119du na zmniejszone jej wch\u0142anianie wraz z wiekiem. Witamina B12 wyst\u0119puje wy\u0142\u0105cznie w produktach pochodzenia zwierz\u0119cego takich, jak w\u0105troba, nerki i serce, chude mi\u0119so, ryby, skorupiaki, sery, jaja i mleko.<\/p>\n

Witamina C<\/strong><\/h3>\n

Witamina C (kwas askorbowy) jest bardzo wa\u017cnym antyutleniaczem, kt\u00f3ry musi by\u0107 dostarczany wraz z w\u0142a\u015bciw\u0105 diet\u0105, poniewa\u017c organizm cz\u0142owieka nie posiada zdolno\u015bci syntetyzowania tej witaminy. Bogatym \u017ar\u00f3d\u0142em witaminy C s\u0105: dzika r\u00f3\u017ca, czarna porzeczka, cytrusy, truskawki porzeczki, poziomki, maliny, jagody, agrest, papryka, pomidory, kalarepa (pami\u0119ta\u0107 nale\u017cy, \u017ce podczas proces\u00f3w przetw\u00f3rczych witamina C cz\u0119sto traci swoje w\u0142a\u015bciwo\u015bci). Witamina C to, obok witamin A i E, trzeci wa\u017cny antyoksydant. Dzia\u0142a w \u015brodowisku kom\u00f3rki i w p\u0142ynach mi\u0119dzykom\u00f3rkowych, gdzie niszczy wolne rodniki, m.in. tak\u017ce te, kt\u00f3re niepo\u017c\u0105danie tworz\u0105 si\u0119 w reakcji z witamin\u0105 E. Witamina C wzmacnia \u015bcianki naczy\u0144, polepsza od\u017cywianie soczewek, sprzyja normalizacji wytwarzania p\u0142ynu \u0142zowego.<\/p>\n

Witamina E<\/strong><\/h3>\n

Witamina E (tokoferol) jest sk\u0142adnikiem b\u0142ony kom\u00f3rkowej. Jako rozpuszczalny w t\u0142uszczach antyoksydant zapewnia szczelno\u015b\u0107 b\u0142on kom\u00f3rkowych oka i zapobiega utlenianiu witaminy A. Maj\u0105c silne w\u0142a\u015bciwo\u015bci antyoksydacyjne hamuje tworzenie toksycznych substancji uszkadzaj\u0105cych naczynia krwiono\u015bne, zapobiega uszkodzeniu bia\u0142ek i kom\u00f3rek fotoreceptor\u00f3w. Bogate \u017ar\u00f3d\u0142o witaminy E stanowi\u0105 sa\u0142ata, brukselka, zielonolistne warzywa, marchewka, kie\u0142ki zb\u00f3\u017c (pszenicy), mi\u0119so, mas\u0142o, oleje ro\u015blinne (sojowy, kukurydziany, s\u0142onecznikowy, z orzecha w\u0142oskiego), migda\u0142y, margaryna, jaja, orzechy w\u0142oskie i ziemne, m\u0105ka pe\u0142noziarnista i\u00a0mleko. Spo\u017cywanie produkt\u00f3w naturalnych, jak i suplement\u00f3w farmakologicznych zawieraj\u0105cych witaminy E, C, kwas foliowy i ryboflawin\u0119 prowadzi do poprawy wzroku u chorych z za\u0107m\u0105 zwi\u0105zan\u0105 z wiekiem.<\/p>\n

Luteina<\/strong><\/h3>\n

Organizm ludzki nie wytwarza luteiny, musimy j\u0105 dostarczy\u0107. Jest ona skutecznym antyoksydantem, hamuje utlenianie t\u0142uszcz\u00f3w i os\u0142ania przed uszkodzeniem delikatne naczynia w\u0142osowate siatk\u00f3wki oka oraz fotoreceptoty. Po wch\u0142oni\u0119ciu przez organizm gromadzi si\u0119 w plamce \u017c\u00f3\u0142tej oraz w soczewce. Podawanie organizmowi zalecanej dziennej dawki uznaje si\u0119 za czynnik zmniejszaj\u0105cy uszkodzenie plami \u017c\u00f3\u0142tej.<\/p>\n

Dzia\u0142a jak filtr chroni\u0105cy siatk\u00f3wk\u0119 przed urazem fototoksycznym, tj. przed uszkodzeniem kom\u00f3rek siatk\u00f3wki przez \u015bwiat\u0142o z zakresu wysokoenergetycznego (niebieskiego i ultrafioletu). Nie przepuszczaj\u0105c kr\u00f3tkofalowej cz\u0119\u015bci widma \u015bwiat\u0142a (tzn. fal o wy\u017cszej energii), powoduj\u0105cych zmniejszenie aberracji chromatycznej uk\u0142adu optycznego oka po\u015brednio mo\u017ce wp\u0142yn\u0105\u0107 korzystnie na popraw\u0119 ostro\u015bci wzroku. Jako antyoksydant luteina zapobiega oksydacyjnym uszkodzeniom siatk\u00f3wki, tym samym mo\u017ce ogranicza\u0107 rozw\u00f3j AMD. Wyst\u0119puje w\u00a0takich produktach jak szpinak, kabaczek, rabarbar.<\/p>\n

Dla os\u00f3b choruj\u0105cych na AMD (lub b\u0119d\u0105cych w grupie ryzyka) dieta powinna by\u0107 opracowana na podstawie og\u00f3lnych zalece\u0144 \u017cywieniowych, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem pokarmowych \u017ar\u00f3de\u0142 luteiny i zeaksantyny oraz kwas\u00f3w omega-3. Zaleca si\u0119 spo\u017cywanie codziennie przynajmniej dw\u00f3ch porcji warzyw i owoc\u00f3w zawieraj\u0105cych lutein\u0119, natomiast 2-3 razy w tygodniu ryb.<\/p>\n

*Opracowanie w\u0142asne na podstawie artyku\u0142u \u201dWspomaganie dobrego widzenia- witaminy dla oczu\u201d lek med Renaty Maku\u0107<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

D\u0142ugotrwa\u0142a koncentracja wzroku – praca przy komputerze, cz\u0119ste ogl\u0105danie telewizji, prowadzenie samochodu czyli czynno\u015bci, kt\u00f3re w obecnych czasach wykonywane s\u0105 nagminnie maj\u0105 znacz\u0105cy wp\u0142yw na pogorszenie si\u0119 wzroku. Nale\u017cy robi\u0107 co tylko mo\u017cliwe aby ochroni\u0107 oczy przed procesami starzenia. Mo\u017ce w tym pom\u00f3c odpowiednia dieta bogata w witaminy i przeciwutleniacze.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jet_sm_ready_style":"","_jet_sm_style":"","_jet_sm_controls_values":"","_jet_sm_fonts_collection":"","_jet_sm_fonts_links":"","footnotes":""},"categories":[149],"tags":[],"class_list":["post-94","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zdrowe-oczy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.twojesoczewki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.twojesoczewki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.twojesoczewki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.twojesoczewki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.twojesoczewki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.twojesoczewki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5845,"href":"https:\/\/www.twojesoczewki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94\/revisions\/5845"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.twojesoczewki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.twojesoczewki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.twojesoczewki.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}